سایه تعدیل بر سر کارگران نی‌ریز
زنگ خطر برای جمعی از کارگران کارخانه رینگ اسپرت و شرکت راهسازی سیویل تونل به صدا درآمد؛ مسئولان و مدیران کارگری پاسخ می‌دهند. همزمانی افت تقاضای خودروسازان کشور و بن‌بست اعتبارات دولتی در پروژه‌های عمرانی، موجی از نگرانی‌های معیشتی و شایعات گسترده درباره اخراج جمعی کارگر را در محافل کارگری نی‌ریز رقم زده است؛ پیگیری‌های میدانی و تفصیلی نی‌ریزان فارس از اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مدیران دو مجموعه صنعتی و عمرانی نشان می‌دهد گرچه شایعه تعدیل ۳۵۰ نفره صحت ندارد، اما با توقف خطوط، بین ۱۱۰ تا ۱۲۰ نیروی کارخانه رینگ اسپرت در آستانه تعدیل قرار گرفته‌اند و حدود ۲۰ کارگر شرکت سیویل تونل نیز به دلیل قفل شدن ۳۲۰ میلیارد تومان مطالبات راهسازی، روانه صف دریافت مقرری بیمه بیکاری شده‌اند.
در روز‌های اخیر، زمزمه‌های تعدیل گسترده تا مرز ۳۵۰ نفر در کارخانه رینگ اسپرت نی‌ریز، افکار عمومی و خانواده‌های کارگری شهر را ملتهب کرد. ریشه این مشکل نه در کمبود مواد اولیه کارخانه، بلکه در پارکینگ‌ها و خطوط مونتاژ پایتخت نهفته است.
طیبه کمالی رئیس اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی نی‌ریز با تأیید مشکل پیش‌آمده گفت: «کارخانه رینگ اسپرت با معضل تولید بدون فروش مواجه شده است. این مجموعه اعلام کرده به دلیل کاهش تیراژ یا توقف تقاضای خودروسازانی مانند ایران‌خودرو، هم‌اکنون با موجودی انباشته و دپوی تعداد زیادی حلقه رینگ در انبار‌های خود رو‌به‌رو شده و عملاً بخشی از نقدینگی و چرخه فروش آن قفل شده است.»
کمالی با رد اعداد اغراق‌آمیز درباره اخراج کارگران تأکید کرد: «تاکنون لیست رسمی و نهایی تعدیل نیرو به اداره کار ارائه نشده، اما در مذاکرات اولیه، کارفرما اعلام کرده که اولویت حفظ کارگران متأهل و دارای سابقه کاری است و تلاش می‌شود تعدیل‌ها صرفاً متوجه نیرو‌های محصل، فصلی و مجرد‌های کم‌سابقه باشد.»
در همین زمینه، اکبر اکبری نماینده و مسئول حراست کارخانه رینگ اسپرت نی‌ریز، ابعاد دیگری از این تصمیم ناخواسته را تشریح کرد:
«کارخانه از نظر تأمین مواد اولیه کمبودی ندارد؛ اما تحریم‌ها و مشکلات ارزیِ خودروسازان بزرگ (ایران‌خودرو و سایپا) در واردات سایر قطعات، تولید خودرو در کشور را کاهش داده و آنها سفارش‌های قبلی رینگ را تحویل نمی‌گیرند.»
اکبری با رد شایعه تعدیل ۳۰۰ تا ۳۵۰ نفر، آمار واقعی را بسیار کمتر دانست و تصریح کرد: «لیست قطعی در این هفته نهایی می‌شود؛ اما طبق بررسی‌های ما بین ۱۱۰ تا حداکثر ۱۲۰ نفر مشمول تعدیل خواهند شد. البته در کمیته‌های داخلی شرکت در حال بازبینی پرونده‌ها هستیم تا نیرو‌های متأهل، صاحب فرزند و مستأجر را به خطوط بازگردانیم؛ زیرا می‌دانیم در این شرایط دشوار اقتصادی، مقرری بیمه بیکاری پاسخگوی اجاره‌خانه و مخارج یک خانواده نیست؛ از این رو عمده افراد مشمول، نیرو‌های محصل یا دانشجویانی هستند که سابقه اشتغال چندماهه داشته‌اند.»
نماینده رینگ اسپرت همچنین به روزنه‌های امید برای بازگشت این نیرو‌ها اشاره کرد: «در حال نصب خط تولید جدیدی برای تأمین رینگ محصولات گروه بهمن هستیم که حدود ۸۰ فرصت شغلی جدید ایجاد می‌کند. راه‌اندازی این خط منوط به حضور ۶ مهندس خارجی برای نصب تجهیزات است که متأسفانه روند صدور مجوز ورود آنها با تأخیر مواجه شده؛ به محض ورود این کارشناسان و بهره‌برداری از خط ظرف ۲ تا ۳ ماه آینده، اولویت اول جذب مجدد، با همین کارگران تعدیل‌شده بومی خواهد بود.»
همزمان با رینگ اسپرت، اخباری مبنی بر تعطیلی کامل پروژه‌های عمرانی کلیدی شهرستان و اخراج کارکنان شرکت سیویل تونل نیز دهان‌به‌دهان چرخید؛ پروژه‌هایی حیاتی که پیشانی توسعه شهری و جاده‌ای منطقه به شمار می‌روند: از جمله تقاطع غیرهمسطح (روگذر) ورودی نی‌ریز و باند دوم محور پرحادثه نی‌ریز - قطرویه به سمت سیرجان.
با این حال، مدیریت این کارگاه راهسازی خط بطلانی بر واژه تعدیل دائم و اخراج می‌کشد و ریشه ماجرا را یک سال بی‌پولی مطلق اعلام می‌کند.
مهندس رضایی مدیر کارگاه شرکت سیویل تونل با گلایه شدید از تأخیر طولانی‌مدت در پرداخت اعتبارات دولتی گفت: «ما هیچ نیرویی را تعدیل نکرده‌ایم و هیچ تسویه‌حساب نهایی رخ نداده است. حقیقت ماجرا این است که بیش از یک سال گذشته، حتی یک ریال بابت صورت‌وضعیت‌ها و مطالبات به شرکت پرداخت نشده است. حجم مطالبات معوق ما از وزارت راه و شهرسازی به بیش از ۳۲۰ میلیارد تومان رسیده است؛ طبیعی است که هیچ پیمانکاری با هر بنیه مالی، توان تحمل یک سال بی‌پولی، بدهی سنگین به بازار و تأخیر در پرداخت حقوق را ندارد.»
رضایی درباره وضعیت کارگران شاغل در این پروژه‌ها توضیح داد: «برای حفظ امنیت معیشتی نیرو‌ها در دوران توقف کارگاه و با هماهنگی اداره کار، حدود ۱۸ تا ۲۰ نفر از کارکنان را به طور موقت برای دریافت مقرری بیمه بیکاری معرفی کرده‌ایم. نام همه این افراد در چارت شرکت باقی مانده و به محض تخصیص قطره‌ای از مطالبات و بازگشت پروژه‌ها به مدار، همه آنها فراخوانده شده و به کارگاه بازمی‌گردند.»
مدیر کارگاه سیویل تونل با اشاره به آخرین وضعیت فیزیکی پروژه‌ها افزود:
«پروژه روگذر ورودی نی‌ریز هم‌اکنون به پیشرفت ۷۵ درصدی رسیده و تنها اجرای دو دهانه تا تکمیل عرشه باقی مانده است؛ کارگاه کاملاً تعطیل نیست و بخشی از خرده‌کاری‌ها در حال انجام است، اما اتمام پروژه علاوه‌بر تأمین اعتبار، نیازمند رفع معارضین اراضی و آزادسازی مسیر است. از یک ماه قبل هشدار‌های لازم را به فرمانداری، راه و شهرسازی، استانداری و سازمان برنامه و بودجه داده بودیم و امیدواریم با پیگیری مشترک فرماندار و نماینده مجلس، گره این اعتبارات ملی باز شود تا کارگران سردرگم نمانند.»
