کاهش ۴۰ درصدی سهم کشاورزی از مصرف آب
توسعه پسته باید بر پایه ظرفیت واقعی منابع آب باشد تهران- ایانا- رئیس پژوهشکده پسته گفت: «بر اساس سند ملی دانشبنیان امنیت غذایی، سهم بخش کشاورزی از مصرف آب در افق ۱۴۱۱ حدود ۴۰ درصد کاهش مییابد و با توجه به محدودیت منابع، توسعه کشت پسته نیز باید بر مبنای ظرفیت واقعی و بلندمدت آب، بهرهوری، توجیه اقتصادی و شاخصهای توسعه پایدار انجام شود.»
رضا صداقت در گفتگو با خبرنگار ایانا، با تشریح نقشه راه تهیهشده برای پژوهشکده پسته در سال ۱۴۰۵، اظهار داشت: «آب کشاورزی و توسعه پایدار کشت، از اولویتهای اصلی آینده صنعت پسته هستند؛ زیرا مناطق مهم و قدیمی پستهکاری کشور با کمبود شدید کمی و کیفی آب روبهرو بوده و در صورت نبود دوراندیشی، مناطق جدید و در حال توسعه پستهکاری نیز در آینده نزدیک با این محدودیت مواجه خواهند شد.»
او افزود: «بر اساس سند ملی دانشبنیان امنیت غذایی، میزان آب قابل برداشت برای بخش کشاورزی در افق ۱۴۱۱ کاهش چشمگیری خواهد داشت و سهم بخش کشاورزی از مصرف آب باید حدود ۴۰ درصد کاهش یابد.»
صداقت ادامه داد: «در مورد محصولات غیرراهبردی مانند پسته، سهم کاهش میتواند از این میزان نیز بیشتر باشد؛ زیرا بر مبنای برنامه هفتم، کشت محصولات غیرراهبردی در اراضی کشاورزی که برای تولید محصولات راهبردی مناسب هستند، ممنوع اعلام شده است.»
توسعه پسته باید با ظرفیت واقعی آب هماهنگ باشد
رئیس پژوهشکده پسته با تأکید بر ضرورت واقعبینی در توسعه سطح زیرکشت گفت: «هرگونه برنامه توسعه کشت پسته باید با دوراندیشی و متناسب با ظرفیت واقعی آب قابل دسترس در بلندمدت و با توجه به شاخصهای توسعه پایدار در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی تنظیم شود.»
صداقت ادامه داد: «بر اساس برنامه هفتم، از ابتدای سال ۱۴۰۵ هر کشاورزی که در مجموع بیش از ۱۰ هکتار زمین کشاورزی داشته باشد و از سیستم آبیاری نوین استفاده نکند، برای سطح مازاد بر ۱۰ هکتار باید هزینه فرصت آب را پرداخت کند.»
او برای تشریح اهمیت اقتصادی این موضوع گفت: «اگر هزینه فرصت آب در استان کرمان حدود سه دلار برای هر مترمکعب، معادل هزینه شیرینسازی و انتقال آب دریا به منطقه، در نظر گرفته شود و ارزش اقتصادی آب در باغهای پسته حدود یک دلار برای هر مترمکعب باشد، مصرف آب در باغهای پسته افراد دارای بیش از ۱۰ هکتار که فاقد سیستم آبیاری نوین هستند، از نظر اقتصادی توجیهپذیر نخواهد بود و عملاً حذف خواهد شد.»
صداقت تأکید کرد: «بنابراین در شرایط جدید، افزایش بهرهوری آب و استفاده از روشهای نوین آبیاری صرفاً یک توصیه فنی نیست، بلکه به یکی از الزامات اقتصادی تداوم تولید پسته تبدیل میشود.»
چهار محور برای پاسخ به مسائل اصلی پسته
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به چهار محور اصلی نقشه راه پژوهشکده اظهار داشت: «در کنار مسئله آب و توسعه پایدار، ژنتیک و اصلاح رقم، باغداری نوین، آزمایشگاههای مرجع و آموزش و ترویج یافتههای تحقیقاتی به دلیل اثرگذاری مستقیم بر مشکلات اصلی تولید پسته، در اولویت قرار گرفتهاند.»
او توضیح داد: «در حوزه ژنتیک و اصلاح رقم، حفظ تنوع ژنتیکی و معرفی ارقام سازگارتر با محدودیتهای آب، خاک و اقلیم و تنشهای زنده و غیرزنده دنبال میشود.»
صداقت افزود: «باغداری نوین با هدف افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها و اصلاح روشهای مدیریت باغ مورد توجه است؛ آزمایشگاههای مرجع برای تضمین کیفیت و سلامت محصول و پشتیبانی از صادرات اهمیت دارند و آموزش و ترویج نیز برای انتقال نتایج تحقیقات به باغداران و افزایش ضریب نفوذ دانش و فناوریهای نوین در نظر گرفته شده است.»
او گفت: «این چهار محور در واقع بر اساس زنجیره ارزش پسته از «دانش» تا «باغ» و سپس «بازار» تعریف شدهاند؛ به این معنا که پژوهشکده ابتدا بر حل ریشهای مسائل، سپس اجرای علمی یافتهها در باغ و در نهایت افزایش اثربخشی اقتصادی و صادراتی صنعت تمرکز دارد.»
کشت متراکم؛ افزایش بهرهوری آب و زمین
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به برنامه توسعه باغداری نوین گفت: «باغهای الگویی و کشت متراکم از جمله رویکردهایی هستند که برای حل مشکلات باغهای سنتی، افزایش بهرهوری و اصلاح مدیریت باغ مورد توجه قرار گرفتهاند.»
او افزود: «پایین بودن بهرهوری باغهای سنتی، کارایی کم، مصرف بالای آب و نهادههای تولید، هدررفت آب و زمین، هزینه بالای مدیریت باغ و مقابله با برخی تنشهای محیطی، بهویژه گرمازدگی ناشی از تغییرات شدید اقلیم در سالهای اخیر، از جمله مسائلی است که این رویکردها میتوانند به کاهش آنها کمک کنند.»
صداقت گفت: «کشت متراکم در صورتی که با اصلاح مدیریت فنی باغ همراه باشد، میتواند تولید در واحد سطح و تولید به ازای هر واحد آب مصرفی را افزایش دهد و موجب ارتقای بهرهوری آب و نهادهها شود.»
او درباره نقش باغهای الگویی نیز اظهار داشت: «باغ الگویی به باغدار امکان میدهد یک نمونه واقعی از روش مدیریت یا فناوری جدید را مشاهده کند، شک و تردید او کاهش یابد و اعتماد به پذیرش دانش و فناوری جدید افزایش پیدا کند؛ در نتیجه ضریب نفوذ یافتههای تحقیقاتی نیز بیشتر میشود.»
هوشمندسازی؛ حرکت از مدیریت تجربی به مدیریت دادهمحور
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به هوشمندسازی باغها بهعنوان یکی از ابزارهای باغداری نوین، گفت: «هوشمندسازی معمولاً شامل استفاده از حسگرهای رطوبت خاک، ایستگاه هواشناسی مزرعه، برنامهریزی آبیاری بر اساس داده، پایش بیماریها و آفات و شرایط اقلیمی، تصاویر ماهوارهای و پهپادی و اعلانهای پیامکی یا اپلیکیشنی برای زمان آبیاری، هشدار تنشها و سایر مدیریتهای مورد نیاز است.»
صداقت افزود: «در ابتدا این فناوریها برای باغهای الگویی، باغداران پیشرو، واحدهای بزرگتر و بهرهبردارانی که زیرساخت و دسترسی فنی دارند، کاربرد بیشتری خواهد داشت، اما با سادهسازی ابزارها، بخشی از باغداران متوسط و خردهمالکان نیز میتوانند از آنها استفاده کنند؛ بهویژه اگر خدمات به صورت اشتراکی یا تحت پوشش تعاونیها ارائه شود.»
نقشه راه؛ پاسخ به مسائل جدید تولید پسته
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به ضرورت حرکت پژوهشکده به سمت تحقیقات کاربردی، تقاضامحور و فناورانه گفت: «نقشه راه آینده با هدف پاسخگویی مناسبتر به پرسشهای اساسی و نیازهای تحقیقاتی، آموزشی و ترویجی و کمک به تصمیمگیری آگاهانه در صنعت پسته کشور در سالهای پیشرو تدوین شده است.»
او افزود: «شوری آب و خاک، تغذیه پسته در شرایط جدید، کشت دیم پسته، تغییرات اقلیمی و اثرات آن بر تولید پسته، مدیریت ضایعات پسته، بررسی مزیت نسبی توسعه پسته در استانهای مختلف و راهکارهای ارتقای بهرهوری تولید از جمله موضوعاتی هستند که در چارچوب این نقشه راه مورد توجه قرار گرفتهاند.»
صداقت همچنین بر ضرورت انجام تحقیقات متناسب با محدودیتهای کمی و کیفی منابع تأکید کرد و گفت: «آینده تولید پسته کشور نیازمند آن است که توسعه کشت از ظرفیت واقعی آب و شرایط اقلیمی و اقتصادی مناطق جدا نباشد و همزمان، اصلاح مدیریت باغ و افزایش بهرهوری منابع در کانون برنامههای تحقیقاتی و اجرایی قرار گیرد.»
او خاطرنشان کرد: «هدف از این رویکرد، صرفاً افزایش سطح زیرکشت نیست، بلکه فراهم کردن زمینهای برای تولید پایدارتر، اقتصادیتر و سازگارتر با شرایط جدید منابع آب، خاک و اقلیم است.»
------------------------------------------------------------------------------------
بخش دوم:
رضا صداقت در گفتوگو با خبرنگار ایانا، در اینباره ادامه داد: «در صورت فراهم شدن شرایط، تولید پسته افزایش مییابد؛ همچنین سازگاری و عملکرد ارقام جدید معرفیشده طی پنج سال آینده در مناطق مختلف پستهکاری کشور بررسی میشود تا زمینه تجاریسازی و توسعه آنها فراهم شود.»
او گفت: «ژنتیک و اصلاح رقم یکی از محورهای اصلی نقشه راه آینده پژوهشکده پسته است که حفظ تنوع ژنتیکی و معرفی ارقام و پایههای سازگارتر با محدودیتهای آب، خاک و اقلیم و همچنین تنشهای زنده و غیرزنده، از اولویتهای پژوهشکده است.»
او افزود: «معرفی ارقام و پایههای جدید فرآیندی زمانبر است و انجام تحقیقات کاربردی، هزینه، دقت و پیگیری جدی را میطلبد و پس از معرفی نیز نمیتوان بلافاصله درباره توسعه آنها در همه مناطق تصمیمگیری کرد، بلکه باید سازگاری و عملکرد آنها در مناطق مختلف پستهکاری کشور مورد بررسی قرار گیرد.»
ارقام جدید باید پیش از توسعه گسترده در مناطق مختلف آزموده شوند
رئیس پژوهشکده پسته گفت: «بررسی سازگاری و عملکرد ارقام جدید طی پنج سال آینده میتواند بهطور کامل انجام شود و این ارزیابیها مشخص خواهد کرد که هر رقم یا پایه در چه شرایط اقلیمی و تولیدی عملکرد مناسبتری دارد.»
صداقت افزود: «برای تجاریسازی ارقام جدید معرفیشده، پژوهشکده آمادگی دارد با همکاری بخش خصوصی در هر نقطه از کشور وارد عمل شود و باغهای الگویی و باغهای مادری با هدف ارزیابی ارقام و همچنین تولید و توزیع پیوندک آنها ایجاد کند.»
او ادامه داد: «همکاری در این زمینه با استانهای کرمان، قم و فارس از سال جاری آغاز شده و پیوندک ارقام جدید معرفیشده به این سه استان منتقل شده است و برای سالهای آینده نیز این همکاریها با سایر استانها و مناطق پستهخیز کشور ادامه خواهد یافت.»
باغهای الگویی؛ پاسخ به تردید باغداران درباره تغییر رقم
رئیس پژوهشکده پسته درباره مهمترین موانع جایگزینی ارقام و پایههای جدید اظهار داشت: «کمبود درآمد و نقدینگی و ریسکگریزی باغداران، که میتواند ناشی از اطلاعات ناکافی یا نبود اعتماد به ارقام و پایههای جدید باشد، از مهمترین موانع است.»
او افزود: «باغدار ممکن است نگران باشد که رقم یا پایه جدید در منطقه مورد نظر عملکرد مطلوبی نداشته باشد، چند سال طول بکشد تا به بازدهی اقتصادی برسد، هزینه جایگزینی بالا باشد یا بازار محصول آن رقم را نپذیرد.»
صداقت گفت: «بنابراین، مانع جایگزینی ارقام جدید صرفاً اقتصادی نیست و عوامل اجتماعی، فرهنگی، رفتاری و اعتمادی و همچنین کمبود باغهای الگویی قابل مشاهده نیز در این زمینه نقش دارند.»
او ادامه داد: «ایجاد باغهای الگویی و پایلوت به باغدار اجازه میدهد پیش از تصمیمگیری برای استفاده از پایه جدید یا تغییر رقم، نتیجه احتمالی آن را در یک باغ واقعی و تا حد امکان مشابه شرایط باغ خود مشاهده کند؛ موضوعی که میتواند شک و تردید و ریسک ادراکشده را کاهش داده و اعتماد به فناوری جدید را افزایش دهد.»
تولید نهال سالم برای دسترسی باغداران در سراسر کشور
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به برنامه تولید نهال سالم گفت: «همین امسال ۶۰۰ هزار نهال سالم در پژوهشکده کشت شده است و در سالهای آینده نیز حداقل همین تعداد تولید خواهد شد و ممکن است این ظرفیت افزایش پیدا کند.»
صداقت افزود: «نهالهای تولیدشده بنا بر تقاضای باغداران میتواند به سراسر کشور ارسال شود و این ظرفیت با هدف فراهم کردن امکان دسترسی باغداران مناطق مختلف به نهال سالم و باکیفیت ایجاد شده است.»
او تأکید کرد: «تولید نهال سالم در کنار تولید و توزیع پیوندک ارقام جدید، یکی از حلقههای مهم انتقال یافتههای اصلاح نباتات از مرحله تحقیق به عرصه تولید است و بدون فراهم بودن مواد تکثیری سالم، امکان توسعه گسترده ارقام جدید در باغهای تجاری وجود نخواهد داشت.»
از ذخایر ژنتیکی تا معرفی رقم و پایه جدید
صداقت با اشاره به ظرفیت پژوهشکده پسته در حوزه ژنتیک اظهار داشت: «ایستگاههای تحقیقاتی پژوهشکده، پشتوانه مهمی برای حفظ ذخایر ژنتیکی و شناسایی ژنوتیپها و ارقام برتر هستند و این ظرفیت میتواند در معرفی ارقام سازگارتر با شرایط جدید منابع آب، خاک و اقلیم مورد استفاده قرار گیرد.»
او افزود: «برنامه پژوهشکده صرفاً به ارقام معرفیشده فعلی محدود نیست و معرفی چندین رقم و پایه جدید نیز در برنامه سالهای آینده قرار دارد.»
رئیس پژوهشکده پسته گفت: «مسیر معرفی یک رقم جدید از انجام تحقیقات و ارزیابیهای علمی آغاز میشود و پس از آن، بررسی سازگاری منطقهای، ایجاد باغهای الگویی، تولید نهال و پیوندک سالم، آموزش باغداران و همکاری با بخش خصوصی باید دنبال شود تا رقم جدید در صورت اثبات عملکرد، به باغهای تجاری راه پیدا کند.»
توسعه باغهای الگویی در مناطق پستهخیز
صداقت با اشاره به برنامه پژوهشکده برای توسعه باغهای الگویی و پایلوتها اظهار داشت: «ایجاد این باغها در مناطق مختلف این امکان را فراهم میکند که ارقام و پایههای جدید و همچنین روشهای علمی و نوین مدیریت باغ در شرایط واقعی به نمایش گذاشته شوند.»
او افزود: «همکاری با استانهای کرمان، قم و فارس در این زمینه آغاز شده و انتقال پیوندک ارقام جدید به این استانها، نخستین گام برای ارزیابی آنها در شرایط متفاوت مناطق پستهکاری است.»
رئیس پژوهشکده پسته تأکید کرد: «توسعه ارقام جدید باید بر پایه شواهد حاصل از عملکرد آنها در مناطق مختلف انجام شود و پس از طی دوره ارزیابی و مشخص شدن سازگاری و عملکرد، میتوان درباره توسعه تجاری آنها تصمیمگیری کرد.»
مشارکت بخش خصوصی؛ شرط سرعت گرفتن تجاریسازی
صداقت با تأکید بر نقش بخش خصوصی در توسعه ارقام جدید گفت: «پژوهشکده آمادگی دارد در هر نقطه از کشور که بخش خصوصی علاقهمند به همکاری باشد، برای ایجاد باغهای الگویی و مادری و تولید و توزیع پیوندک ارقام جدید همکاری کند.»
او افزود: «این همکاری میتواند فاصله میان معرفی علمی رقم و دسترسی باغدار به مواد تکثیری آن را کاهش دهد و در صورت موفقیت ارقام در ارزیابیهای منطقهای، مسیر ورود آنها به باغهای تجاری را تسریع کند.»
رئیس پژوهشکده پسته خاطرنشان کرد: «هدف نهایی این فرآیند، آن است که باغدار پیش از سرمایهگذاری برای تغییر رقم، هم عملکرد و سازگاری رقم جدید را در شرایط واقعی ببیند و هم از دسترسی به نهال و پیوندک سالم و توصیههای فنی لازم اطمینان داشته باشد.»
-----------------------------------------------------------------------------------
بخش سوم:
رضا صداقت در گفتوگو با خبرنگار ایانا، با اشاره به گستره فعالیتهای پژوهشکده پسته اظهار داشت: «این پژوهشکده با وجود استقرار در رفسنجان، رسالت ملی دارد و طی سالهای گذشته بیش از ۵۰۰ فعالیت تحقیقاتی مکتوب در حوزههای مختلف پسته از جمله اصلاح ارقام، مدیریت باغ، آب، خاک، تغذیه، آفات، بیماریها، اقتصاد و بازار انجام داده است.»
او افزود: «نتایج این تحقیقات در قالب گزارشهای نهایی مکتوب شده و پژوهشکده تلاش دارد در سالهای آینده، تمرکز بیشتری بر تحقیقات کاربردی، تقاضامحور و فناورانه و همچنین انتقال یافتههای علمی به باغداران داشته باشد.»
کاهش مصرف سموم با توسعه راهکارهای غیرشیمیایی
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به کاهش مصرف سموم بهعنوان یکی از دستاوردهای مهم این پژوهشکده در سالهای اخیر، خاطرنشان کرد: «مصرف بالای سم علاوه بر ایجاد باقیمانده سموم در محصول و ایجاد مشکلات صادراتی، میتواند آلودگی محیط زیست را نیز افزایش دهد.»
صداقت افزود: «پژوهشکده پسته طی سالهای گذشته به دنبال جایگزینهای غیرشیمیایی بوده و انواع گوگردهای پالایشگاهی، معدنی و مایع را در قالب طرحهای تحقیقاتی بررسی کرده است که نتایج رضایتبخشی داشته و در بسیاری از باغها جایگزین سم شدهاند.»
او ادامه داد: «تحقیقات برای استفاده از شویندهها و صابونهای سمپاشی نیز بهعنوان جایگزین سموم شیمیایی انجام شده و با گذشت زمان، مصرف سم در باغهای پسته کاهش یافته و استفاده از مواد غیرسمی یا کمخطر افزایش پیدا کرده است.»
گموز کنترل شده، نماتود همچنان نیازمند تحقیق
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به سه چالش مهم در حوزه بیماریها و آلودگیهای پسته اظهار داشت: «گموز، نماتود و آفلاتوکسین از جمله مسائل مهمی هستند که پژوهشکده در سالهای گذشته روی آنها مطالعه کرده است.»
او گفت: «تحقیقات پژوهشکده در زمینه گموز پسته به تولید و فرمولاسیون قارچکش «الیت» منجر شده که اکنون در سطح وسیع توسط کشاورزان استفاده میشود و مشکل این بیماری تا حد زیادی برطرف شده است.»
صداقت افزود: «در مورد نماتود، همچنان نیاز به تحقیقات بیشتر وجود دارد، زیرا بخشهایی از این موضوع ناشناخته است و انجام تحقیقات تکمیلی در این زمینه از اولویتهای پژوهشکده خواهد بود.»
آفلاتوکسین؛ از مدیریت باغ تا مرحله پس از برداشت
رئیس پژوهشکده پسته درباره عوامل مؤثر بر آلودگی آفلاتوکسین گفت: «مرحله باغ بیشتر نقش زمینهساز دارد و ترکخوردگی میوه، رطوبت بالای باغ، تراکم نامناسب، مدیریت نامناسب هرس، تنشهای اقلیمی و خشکی، مدیریت نامناسب تغذیه و تأخیر در برداشت از جمله عواملی هستند که میتوانند زمینه آلودگی را فراهم کنند.»
او ادامه داد: «مرحله پس از برداشت، بهویژه زمانی که زمینه آلودگی در باغ وجود داشته باشد، معمولاً نقش پررنگتری در تشدید آلودگی دارد؛ تأخیر در پوستگیری، خشککردن نامناسب، رطوبت بالا و انبارداری غیراستاندارد از عوامل مؤثر در این مرحله هستند.»
صداقت با اشاره به اقدامات انجامشده در زمینه کنترل آفلاتوکسین اظهار داشت: «تحقیقات کاربردی و اقدامات مؤثری برای کاهش آلودگی در مرحله باغ انجام شده و راهکارهای کاهش آلودگی مشخص شده است، اما بخشی از آلودگی ممکن است پس از برداشت و در مراحل حمل، نگهداری و صادرات ایجاد یا تشدید شود.»
او افزود: «ورود گستردهتر پژوهشکده به مراحل پس از برداشت نیازمند تأمین بودجه، امکانات و نیروی انسانی است.»
آزمایشگاه مرجع؛ پشتوانه کیفیت و صادرات
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به برنامه توسعه خدمات آزمایشگاهی گفت: «آزمایشگاههای مرجع میتوانند در سنجش آفلاتوکسین، باقیمانده سموم و فلزات سنگین در محصول و همچنین ارزیابی کیفیت نهادههای کشاورزی، بهویژه کودها، سموم و روغن ولک، نقش مهمی ایفا کنند.»
صداقت افزود: «وجود آزمایشگاههای مرجع معتبر در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی مرتبط با پسته میتواند ریسک برگشت محمولههای صادراتی را کاهش، اعتماد خریداران خارجی را افزایش و هزینه آزمونهای پراکنده و غیرهمسان را کاهش دهد.»
او گفت: «پژوهشکده پسته امکانات و تجهیزات مناسبی دارد و میتواند یکی از آزمایشگاههای مرجع برای کمک به تولید و صادرات پسته باشد و تلاش خواهد شد با همکاری مسئولان استانی و کشوری، زمینه ارائه خدمات بیشتر پژوهشکده به صنعت پسته فراهم شود.»
مدیریت آب و تغذیه؛ از تحقیق تا توصیه فنی
رئیس پژوهشکده پسته با اشاره به تحقیقات انجامشده در حوزه آبیاری باغهای پسته اظهار داشت: «مطالعات جامعی درباره سیستمهای آبیاری سنتی و نوین پسته انجام شده و اطلاعات دقیقی درباره میزان مصرف آب، بهرهوری آب، عملکرد در هکتار و مقایسه روشهای مختلف آبیاری به دست آمده است.»
صداقت افزود: «نتایج تحقیقات نشان داده است که اصلاح روشهای سنتی آبیاری غرقابی، از جمله کاهش عرض نوار، آبیاری یکدرمیان و کمآبیاری مدیریتشده، میتواند شرایط مدیریت آب را بهبود دهد و روشهای نوین مانند انواع آبیاری قطرهای و زیرزمینی نیز موجب بهبود شاخصهای مطلوب مدیریت آب شدهاند.»
او همچنین از بهروزرسانی نیازهای غذایی درختان پسته خبر داد و گفت: «جدول نیاز غذایی پسته آماده شده و در آن نوع عناصر مورد نیاز، روش تأمین، زمان مصرف و دوز مناسب آنها مشخص شده است.»
اقتصاد پسته در کنار تحقیقات فنی
صداقت با اشاره به فعالیتهای واحد اقتصاد پژوهشکده پسته اظهار داشت: «در اغلب طرحهای تحقیقاتی انجامشده، جنبه اقتصادی موضوع نیز بررسی شده تا توصیههای ارائهشده از نظر اقتصادی برای باغداران توجیهپذیر باشد.»
رئیس پژوهشکده پسته افزود: «در زمینه مدیریت فنی و اقتصادی نهادههای کشاورزی و همچنین بازار داخلی و صادراتی پسته نیز تحقیقات خوبی انجام شده است و این مطالعات میتواند در تصمیمگیری اقتصادی باغداران و سیاستگذاری صنعت پسته مورد استفاده قرار گیرد.»
آموزش؛ حلقه اتصال پژوهش و باغدار
صداقت درباره آموزشهای مشترک با سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (FAO) گفت: «آموزشهای هدفمند و مستمر، در صورت برخورداری از پوشش حداکثری جامعه هدف، میتواند توجه باغداران را به بهداشت باغ، زمان و روش برداشت، کاهش آلودگی آفلاتوکسین، استانداردهای کیفیت و سلامت محصول و همچنین مدیریت آب، تغذیه، باغبانی و پس از برداشت افزایش دهد.»
او افزود: «این موضوعات در برنامههای آموزشی و ترویجی پژوهشکده گنجانده شده و در حال اجراست و شواهد و پایشهای انجامشده نیز از کارایی مطلوب آموزش و ترویج پسته در ارتقای کیفیت و بهرهوری تولید و کمک به باغداران در برنامهریزی و مدیریت بهینه باغ و پس از برداشت حکایت دارد.»
انتقال یافتهها با باغ الگویی و روز مزرعه
رئیس پژوهشکده پسته درباره سازوکار انتقال یافتههای تحقیقاتی به عرصه تولید گفت: «معرفی باغهای الگویی، برگزاری برنامههای روز مزرعه، تورهای آموزشی و ترویجی، بازدیدهای میدانی، آموزشهای مهارتمحور، همکاری مروجان و کارشناسان محلی بهعنوان رابط پژوهشکده و باغداران، آموزشهای هدفمند متناسب با هر منطقه و پیگیری و ارزیابی پس از آموزش از جمله سازوکارهای آزمونشده و موفق هستند.»
صداقت ادامه داد: «همکاری با تشکلها و بهرهبرداران پیشرو برای انتقال تجربه از باغدار به باغدار نیز در این مسیر اهمیت دارد.»
او تأکید کرد: «با توجه به محدودیت بودجه و منابع انسانی در بخش دولتی، پژوهشکده بهتنهایی نمیتواند اجراکننده چنین برنامههایی باشد و همکاری بخشهای اجرایی کشاورزی، تشکلها و باغداران پیشرو ضروری است که خوشبختانه در حال تقویت است.»
پیشآگاهی آفات و بیماریها در دستور کار
رئیس پژوهشکده پسته گفت: «توسعه نظام پیشآگاهی برای مدیریت مبارزه با آفات و بیماریها و همچنین پیشآگاهی برای مدیریت بهینه فنی باغ، بهویژه متناسب با تغییرات اقلیمی و محدودیتهای کمی و کیفی آب و خاک، از برنامههای آینده پژوهشکده است.»
او افزود: «هدف این برنامهها کمک به باغداران برای ارتقای بهرهوری تولید، کاهش هزینهها و تصمیمگیری دقیقتر درباره مدیریت باغ است.»
توسعه خدمات فنی و تربیت کارشناس پسته
صداقت اظهار داشت: «پژوهشکده در سالهای آینده تهیه و ارائه دستورالعملهای فنی، اطلاعیههای ترویجی، نشریات فنی و ترویجی و گزارشهای علمی، فنی و تحلیلی را دنبال خواهد کرد و برگزاری کارگاهها، رویدادهای علمی، برنامههای مهارتمحور مانند روز مزرعه و تورهای علمی و ترویجی نیز ادامه خواهد داشت.»
او افزود: «تربیت کارشناسان ماهر پسته در مناطق پستهکاری کشور نیز از اقداماتی است که میتواند به تقویت حلقه ارتباط میان پژوهش، کارشناسان محلی و باغداران کمک کند.»
افزایش همکاری برای حل مسائل صنعت پسته
رئیس پژوهشکده پسته تأکید کرد: «افزایش همکاری و همافزایی با سازمانهای جهاد کشاورزی استانهای پستهخیز، تشکلهای کشاورزی و بخش خصوصی علاقهمند به امور تحقیقاتی، آموزشی و ترویجی، برای تسریع در حل مشکلات و موانع موجود تولید پسته ضروری است.»
صداقت گفت: «این همکاریها باید با هدف ارتقای سطح دانش و فناوری، بهبود بهرهوری تولید، کاهش هزینهها و در نهایت افزایش سهم و نقش ایران در بازار جهانی پسته دنبال شود.»
