کارخانه فروآلیاژ سورمق
وعده اشتغال در برابر نگرانی از آلودگی احداث کارخانه فروآلیاژ رباط در محدوده حاجیآباد و روبروی روستای سورمق، در حالی وارد مرحله پیگیریهای اجرایی شده که بخشی از اهالی منطقه در مورد نزدیکی پروژه به روستا، باغهای انجیر و زمینهای کشاورزی اعتراض دارند.
پیش از این گفته شده بود این طرح با سرمایهگذاری حدود ۴۵۰ میلیارد تومان، در زمینی به وسعت ۱۹ هکتار اجرا خواهد شد و ظرفیت تولید سالانه ۳۵ هزار تن کنسانتره کروم و منگنز و ایجاد ۱۸۰ شغل برای آن اعلام شده است. با این حال، نزدیکی محل اجرای پروژه به سکونتگاه روستایی و باغها، نگرانیهایی درباره گردوغبار، آلودگی احتمالی و تأثیر بر معیشت کشاورزان ایجاد کرده است.
برخی اهالی سورمق میگویند محل اجرای پروژه حدود ۵۰۰ متر با روستا و باغهای منطقه فاصله دارد؛ فاصلهای که از نگاه آنان برای احداث واحدی مرتبط با فرآوری کانیهای فلزی کافی نیست.
معترضان همچنین در مورد احتمال انتشار گردوغبار، آسیب به محصولات کشاورزی و درختان انجیر هشدار دادهاند. آنان معتقدند هرگونه آلودگی میتواند علاوه بر سلامت مردم، باغداری و اشتغال موجود منطقه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
اهالی همچنین خواستار شفافسازی درباره فرآیند صدور مجوزها، رعایت فاصله کارخانه تا روستا و باغها، نوع فعالیت و شیوه کنترل آلایندگی شدهاند و میگویند در روند تصمیمگیری، اطلاعرسانی و مشارکت کافی مردم انجام نشده است.
در گزارشی که مهرماه ۱۴۰۲ درباره افتتاح کارخانه فروآلیاژ منگنز و سیلیس در رودبال استهبان منتشر شد، نژادمحمودی مدیرعامل این شرکت، از ایجاد ۱۲۰ شغل در آغاز فعالیت و امکان افزایش اشتغال مستقیم تا ۴۰۰ نفر در صورت تکمیل پروژه خبر داده بود.
حالا همین شرکت قرار است پروژه سورمق را اجرا کند؛ اما تلاش ما برای گفتوگو با نژادمحمودی مدیرعامل شرکت فروآلیاژ رباط و دریافت توضیح درباره وضعیت کنونی طرح، مشخصات فنی، تعهدات زیستمحیطی و پاسخ به نگرانیهای اهالی، به نتیجه نرسید.
رئیس اداره صمت نیریز درباره وضعیت پروژه گفت: متقاضی پس از دریافت جواز تأسیس، برای دریافت زمین از امور اراضی اقدام کرده و حدود ۲۱ استعلام از سازمانهای مختلف دریافت شده است.
وی درباره نوع فعالیت پروژه نیز گفت: در مرحله نخست، تولید کنسانتره منگنز از ماده معدنی سیلیس منگنزدار پیشبینی شده و تولید آلیاژ یا فروآلیاژ میتواند در مراحل بعدی دنبال شود. فرآیند تولید این واحد «خیس» خواهد بود و ماده معدنی پس از خرد شدن، وارد خط فرآوری میشود؛ بنابراین فعالیت کارخانه با واحدهای فرآوری خشک که آلودگی بیشتری ایجاد میکند، تفاوت دارد.
قدمزن همچنین فاصله پروژه تا باغها و محدودههای مورد اعتراض را حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ متر اعلام کرد و گفت: خط تولید باید در انتهای محدوده واگذارشده مستقر شود تا انتشار احتمالی ذرات کنترل شود.
با این حال، نقشه جانمایی، گزارش فنی کنترل گردوغبار و اسناد مربوط به فاصله دقیق پروژه تا نزدیکترین واحد مسکونی و باغها، تاکنون بهصورت عمومی منتشر نشده است.
رئیس اداره حفاظت محیطزیست نیریز در گفتوگو با ما، بر تفاوت میان موافقت با احداث و مجوز بهرهبرداری تأکید کرد.
به گفته علیاکبر صفایی، محیطزیست در مرحله استقرار و احداث، فاصله پروژه از مراکز جمعیتی، منابع آب، اراضی حساس، آبهای زیرزمینی و جهت باد غالب را بررسی کرده و پس از تطبیق با ضوابط، پاسخ استعلام را مثبت داده است.
او تصریح کرد: ما به احداث آن مجوز دادیم؛ اما موافقت را مشروط به عدم ایجاد آلودگی صادر کردیم. موافقت محیطزیست بهتنهایی به معنای صدور مجوز فعالیت نیست و پس از ساخت کارخانه، سرمایهگذار باید برای دریافت مجوز بهرهبرداری دوباره به محیطزیست مراجعه کند.
وی گفت در آن مرحله، وجود و عملکرد تجهیزاتی مانند غبارگیر، فیلتر، سامانه تصفیه فاضلاب و دیگر زیرساختهای کنترل آلودگی بررسی خواهد شد و تا زمانی که محیطزیست از رعایت الزامات اطمینان پیدا نکند، اجازه بهرهبرداری صادر نمیشود.
رئیس اداره محیطزیست نیریز تأکید کرد: تا مطمئن نشویم، اجازه بهرهبرداری به آن نمیدهیم.
به گفته وی، گزارشهای مردمی درباره آلودگی میتواند مبنای بررسی محیطزیست قرار گیرد؛ اما برای اثبات تخلف، مشاهده ظاهری کافی نیست و باید آلودگی با دستگاه و نتایج قابل استناد اندازهگیری شود.
او افزود در صورت اثبات آلودگی، موضوع به مرجع قضایی گزارش خواهد شد و بسته به نظر مراجع قانونی، ممکن است واحد آلاینده ملزم به اصلاح وضعیت، پرداخت جریمه یا حتی توقف فعالیت شود.
